Riskli yapı raporu nasıl alınır, kimler başvurabilir

Kentsel dönüşümün ilk somut adımı riskli yapı raporudur. Rapor olmadan ne kira yardımı başvurusu yapılabilir ne de dönüşüm kredisi kullanılabilir. Buna rağmen kat maliklerinin çoğu bu raporun kim tarafından, nasıl ve ne kadar sürede hazırlandığını bilmez. Bu yazı süreci baştan sona anlatır.

Kim başvurabilir

6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti için binadaki kat maliklerinden yalnızca birinin başvurusu yeterlidir. Çoğunluk kararı aranmaz. Tapu ve kimlik fotokopisiyle başvuru yapılır; hisseli tapularda hisse bilgisi de istenir. Kiracılar başvuramaz, ancak malik adına vekâletle işlem yapılabilir.

Lisanslı kuruluş nasıl seçilir

Tespit, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılır. Bakanlığın listesi kamuya açıktır. Seçerken üç şeye bakın: kuruluşun lisansı güncel mi, daha önce benzer ölçekte bina çalışmış mı, rapor teslim süresi yazılı olarak veriliyor mu. Fiyat farkları genellikle numune sayısından ve laboratuvar ücretinden kaynaklanır.

Sahada ne olur

Kuruluş binaya gelir ve taşıyıcı sistemden karot adı verilen beton numuneleri alır. Donatı tarama cihazıyla demir çapları ve aralıkları ölçülür. Zemin bilgileri, kat planı ve varsa mevcut proje incelenir. Bu ziyaret genellikle bir gün sürer; hangi dairelerden numune alınacağı önceden kat malikleriyle konuşulmalıdır, çünkü karot alınan yerde küçük bir tamir gerekir.

Rapor ve itiraz

Ölçümler yönetmelikteki hesap yöntemiyle değerlendirilir ve rapor hazırlanır. Rapor önce ilgili idareye sunulur, idare inceler ve tapuya “riskli yapı” şerhi işlenir. Ardından maliklere tebligat gider. Tebligattan itibaren on beş gün içinde itiraz edilebilir; itirazı bakanlık bünyesindeki teknik heyet değerlendirir.

Sık yapılan hatalar

Raporu yalnızca fiyata bakarak en ucuz kuruluşa yaptırmak. Eksik numune, itirazda raporun geçersiz sayılmasına yol açabilir.
Tebligatı ciddiye almamak. İtiraz süresi kaçırıldığında rapor kesinleşir.
Kat maliklerini bilgilendirmeden başvurmak. Yasal olarak mümkündür ama sonraki toplantıları zorlaştırır.

Bizim rolümüz

Ücretsiz bina değerlendirmesinde önce binanın yaşına, yapım tekniğine ve görünür hasarlarına bakar, rapor adımına değip değmeyeceğini birlikte konuşuruz. Karar verilirse kuruluşla randevuyu organize eder, saha gününde yanınızda olur ve raporu sizin için sade bir dille özetleriz. Rapor riskli çıkarsa sonraki adım kat maliki toplantısıdır; onu ayrı bir yazıda anlatıyoruz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Süreler ve usuller mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; binanıza özel durum için güncel bilgiyi birlikte kontrol edelim.